Case study trạm biến áp 400kVA Cao Su Phú Việt: từ khảo sát đến đóng điện

Tóm tắt nhanh dự án 400kVA Cao Su Phú Việt

Trạm biến áp 400 kVA Cao Su Phú Việt đã hoàn thành đóng điện ngày 26/06/2021; phạm vi thi công theo hồ sơ dự án bao gồm tủ MSB/DB, cáp lực–điều khiển, chiếu sáng, tiếp địa và tụ bù (capacitor bank). ^[0][0]

Vị trí công trình: Khu công nghiệp Xuyên Á, tỉnh Long An, chủ trì triển khai/đối tác thi công được ghi trong hồ sơ dự án là Quanganhcons / Quanganhcgte. Công suất trạm theo hồ sơ là 400 kVA, vận hành với một máy biến áp hạ thế như đã lập trong tài liệu dự án.

Khi khảo sát tại nhà máy và trong ca bảo trì trước/ngay sau đóng điện cần kiểm tra các hạng mục sau:

• Kiểm tra tiếp địa: đo điện trở nối đất theo phương pháp hiện trường và so sánh với yêu cầu nghiệm thu trong biên bản.
• Đo độ cách điện: kiểm tra cho cuộn máy biến áp, cáp lực và cáp điều khiển trước thử nghiệm không tải.
• Thử không tải và có tải: thực hiện nghiệm thu máy biến áp theo trình tự thử nghiệm vận hành, giám sát dòng khởi động và nhiệt độ.
• Kiểm tra tủ MSB/DB và chức năng bảo vệ: xác nhận relay/CB hoạt động, sơ đồ đấu nối phù hợp hồ sơ, và danh sách bảo vệ được hiệu chỉnh.
• Kiểm tra tụ bù (capacitor bank): xác minh công suất bù, hệ thống điều khiển/tự động chuyển bù và thiết bị bảo vệ chống quá dòng/gián đoạn.

Biên bản đóng điện (mốc 26/06/2021), biên bản nghiệm thu an toàn điện và biên bản nghiệm thu chất lượng là chứng từ xác thực mốc giao nhận; khi đưa thông tin này lên web hay báo cáo nội bộ cần đính kèm scan hoặc link tới hồ sơ nghiệm thu. Lưu ý: đây là sự kiện lịch sử năm 2021, khi trích dẫn tiêu chuẩn hoặc công văn liên quan phải phân biệt phiên bản tiêu chuẩn áp dụng năm dự án với phiên bản hiện hành.

Rủi ro thực tế gồm thiếu chứng từ nghiệm thu, chưa xác minh đầy đủ thiết bị bảo vệ hoặc dữ liệu chi phí hợp đồng; bước tiếp theo hợp lý là yêu cầu nộp biên bản đóng điện và danh mục thiết bị để tiến hành kiểm tra hiện trường hoặc xác minh hồ sơ nghiệm thu.

Bối cảnh: nhu cầu nguồn điện cho nhà máy sản xuất cao su

Trạm chuyên dùng 400 kVA phù hợp với nhà máy Cao Su Phú Việt vì nó cung cấp nguồn riêng cho phụ tải công nghiệp lớn, giảm rủi ro quá tải từ lưới phân phối chung. ^[4][18]

Về mặt kỹ thuật, lựa chọn công suất trạm dựa trên tổng phụ tải định mức, dòng khởi động của motor, hệ số công suất thực tế và hệ số đồng thời; những yếu tố này quyết định nhu cầu công suất cực đại và công suất dự phòng cần bố trí. Trong ca khảo sát tại nhà máy cần đo/kiểm tra phụ tải thực tế và điện áp đầu nguồn để xác định chính xác công suất cần thiết; thông tin dự án cho biết đây là hồ sơ lịch sử năm 2021 nên mọi thông số chi tiết cần xác minh hiện trường.

Trạm riêng giúp giảm sụt áp, hạn chế dao động điện áp và cải thiện chất lượng điện cho thiết bị nhạy cảm như motor và biến tần, đặc biệt khi kết hợp tủ bù công suất phản kháng để cải thiện cos φ. Về thủ tục đấu nối và giá điện, cần tuân thủ hướng dẫn đấu nối khách hàng của EVN và quy định liên quan máy biến áp chuyên dùng (lưu ý: các máy biến áp chuyên dùng có quy định khác khi ≥25 kVA). Vấn đề an toàn vận hành bao gồm tiếp địa, chống sét, khoảng cách an toàn và lộ trình bảo trì phải phù hợp quy định/TCVN và kiểm tra trước đóng điện (cách điện, tiếp địa, chức năng bảo vệ).

• Kiểm tra hiện trường: đo phụ tải định mức và phụ tải đỉnh, đo điện áp tại điểm đấu nối, kiểm tra khả năng cung cấp của đường dây 22kV/0.4kV hoặc điểm đấu nối.
• Tiêu chí thiết kế: xác định hệ số đồng thời, dòng khởi động motor, cos φ hiện hữu và dự phòng tăng trưởng sản xuất để định cỡ 400 kVA hợp lý.
• Chất lượng điện: đánh giá nhu cầu bù công suất phản kháng và biện pháp giảm nhiễu cho biến tần/motor.
• Thủ tục: phối hợp sớm với EVN/PC địa phương để xác định lộ trình đấu nối, yêu cầu kỹ thuật và biểu giá áp dụng.

Cảnh báo vận hành: không tiến hành đóng điện khi chưa hoàn tất nghiệm thu tiếp địa và thử nghiệm chức năng bảo vệ; ngoài ra cần dự trữ công suất cho các sự kiện khởi động đồng thời và cho tăng trưởng tương lai. Kết hợp khảo sát hiện trường và phối hợp với EVN là bước tiếp theo cần thực hiện để hoàn chỉnh kích thước trạm và thủ tục đấu nối.

Khảo sát hiện trường tại KCN Xuyên Á

Vị trí đặt trạm đã xác định là Lô LB2; khảo sát sơ bộ ghi nhận ranh giới lô, mặt bằng khả dụng và khoảng cách đến công trình liền kề cần đo đạc chi tiết trước triển khai. ^[0][0]

Về mặt hiện trường, kiểm tra điểm đấu nối 22kV bao gồm xác định chủ đường dây, vị trí cột hoặc khung treo, sơ đồ pha hiện hữu và khả năng lấy đất đấu nối. Khi khảo sát tại nhà máy cần kiểm tra xem dây trung áp đang mang điện hay không và xác nhận Thỏa thuận đấu nối với đơn vị truyền tải (EVN) theo hồ sơ.

Khảo sát tuyến kéo cáp hạ thế phải mô tả chiều dài dự kiến, mặt bằng đi cáp (máng, mương, cống hoặc xuyên nền) và các điểm vượt chướng ngại; đồng thời kiểm tra điều kiện thi công trụ/cột gồm độ ổn định nền, khả năng đóng cọc và tiếp cận xe thi công. Về tiếp địa, cần ghi nhận vị trí cọc tiếp địa kế hoạch và đề nghị đo điện trở đất nếu không có số đo hiện hữu.

• Tiêu chí kiểm tra hiện trường: ranh giới Lô LB2, mặt bằng đặt trạm, khoảng cách đến công trình liền kề, vị trí đặt tủ MSB/DB và không gian thao tác.
• Điểm đấu nối 22kV: xác minh chủ đường dây, vị trí cột/khung, sơ đồ pha và khả năng lấy đất đấu nối; yêu cầu hồ sơ đấu nối (đơn đề nghị, bản vẽ vị trí, sơ đồ đấu nối, thông số máy biến áp 400 kVA, tải dự kiến, Thỏa thuận đấu nối với EVN).
• Hành lang an toàn trung áp: đo/ghi nhận khoảng cách tới cột, cây cối và công trình; kiểm tra yêu cầu hành lang bảo vệ theo quy định địa phương trước khi đóng cọc hoặc lắp dựng trụ.
• Tuyến cáp hạ thế: ghi rõ phương án đi cáp, điểm vượt chướng ngại, khả năng sử dụng máng/mương hiện có và các vị trí cần khoan xuyên nền.
• Tiếp địa và nền móng: đề nghị đo điện trở đất, kiểm tra vị trí cọc tiếp địa, khoảng cách tới hệ thống kim loại khác; đánh giá sơ bộ ổn định nền và khả năng đóng cọc, cần khảo sát địa kỹ thuật nếu nền yếu.
• An toàn thi công: kiểm tra lưu lượng giao thông, tiếp cận xe thi công, nguồn nước, nguy cơ ngập lụt và không gian quay đầu xe nâng/khúc cua lớn.
• Yêu cầu PCCC và bảo vệ: xác định vị trí hàng rào, biển cảnh báo, khóa cửa trạm và điều kiện thông gió nếu có trang bị bù cosφ trong phòng trạm.

Cảnh báo hiện trường: dây trung áp đang mang điện, cây hoặc cột trong hành lang, nền yếu và vật cản trong hành lang cáp là rủi ro cần xử lý trước thi công. Trong ca bảo trì/thi công cần thiết lập rào chắn, phối hợp với chủ đường dây để cách ly đoạn làm việc và chuẩn bị phương án chống ngập nếu khu vực có nguy cơ lũ lụt.

Kết luận tạm thời: khảo sát hiện trường đã nêu các điểm kiểm tra và rủi ro chính; để chốt thiết kế vị trí trạm, tuyến cáp và phương án tiếp địa cần thực hiện đo đạc chi tiết tại hiện trường (tọa độ vị trí, đo điện trở đất, kiểm tra ổn định nền) và hoàn thiện hồ sơ đấu nối với EVN.

Phương án đường dây 22kV và trạm biến áp 400kVA

Phương án đấu nối trung thế 22kV cho trạm 400 kVA thường chọn mạch đơn hoặc mạch kép tùy mức độ quan trọng phụ tải và yêu cầu độ tin cậy, đồng thời phải đáp ứng điều kiện nghiệm thu của Điện lực/EVN. ^[12][9]

Khi khảo sát tại nhà máy cần quyết định vị trí đặt MBA (ngoài trời, không người trực) dựa trên tiêu chí khoảng cách an toàn tới công trình lân cận, khả năng tiếp cận xe cẩu cho thay đổi thiết bị, và thuận tiện cho bảo dưỡng. Về mặt hiện trường, biên bản khảo sát vị trí phải ghi rõ chiều dài tuyến 22kV đến điểm đấu nối, điều kiện địa chất nền móng trụ và khoảng cách đến lộ 22kV có sẵn.

Về sơ đồ đấu nối, trạm 400 kVA được liên kết vào lưới 22kV tại tủ trung áp (ngăn ra); cần xác định sơ bộ mạch đơn hay mạch kép, điểm nối trung tính và vị trí các thiết bị ngắt (cầu chì/OLR/MCCB nếu có). Cáp hoặc dây trên không (CV/CXV) có thể sử dụng trong thực tế nhà máy; loại và tiết diện cáp (ví dụ tham chiếu CV/CXV 25 mm2) cần xác minh theo hồ sơ dự án trước khi lập hồ sơ nghiệm thu.

Chọn kiểu trụ (bê tông hay cột thép) cần căn cứ vào chiều dài tuyến, điều kiện địa chất, việc vượt sông/đường giao thông và biên bản khảo sát vị trí. Thông thường, mạch kép ưu tiên cho các nhà máy, khu vực có tải trọng quan trọng; mạch đơn có thể chấp nhận với phương án bảo vệ và SLA khác.

Giải pháp an toàn trung thế phải bao gồm quy trình cô lập và nối đất tạm thời trước khi thi công, biển cảnh báo và rào chắn khu vực làm việc. Trong ca bảo trì cần kiểm tra việc cô lập trước, đo điện trở tiếp địa tạm thời và xác nhận không còn nguồn trung thế trước khi thao tác.

• Kiểm tra trước đóng điện (ít nhất): đo điện trở tiếp địa, đo cách điện cáp, kiểm tra kết nối trung tính và xác minh sơ đồ nối đất.
• Thử nghiệm đóng cắt và test relay: lập lịch phối hợp chính thức với Điện lực/PC và thực hiện thử nghiệm đóng cắt theo yêu cầu nghiệm thu.
• Sau đóng điện: kiểm tra nhiệt độ các đầu nối không tải, kiểm tra rò rỉ dầu nếu MBA là loại dầu, và giám sát hoạt động dao cách ly.

Hồ sơ nghiệm thu với EVN/điện lực thường bao gồm: hồ sơ thỏa thuận đấu nối (sơ đồ nguyên lý sau điểm đấu nối bao gồm sơ đồ 0,4/22 kV), biên bản nghiệm thu kỹ thuật, kết quả đo cách điện, đo điện trở tiếp địa, thử nghiệm đóng cắt và bản vẽ hoàn công. Các thủ tục phối hợp đóng điện phải được lập lịch chính thức và có biên bản nghiệm thu trước khi vận hành.

Cảnh báo vận hành: mọi khẳng định về tiết diện cáp, thiết bị bảo vệ hay model MBA cần xác minh theo hồ sơ dự án; không được tiến hành đóng điện nếu các phép đo điện trở tiếp địa hoặc cách điện không đạt. Nối đất trung tính phải được kiểm tra để tránh dòng rò giữa hệ thống nhà máy và lưới phân phối.

Kết nối tiếp theo cho đội ngũ vận hành là chuẩn bị bộ hồ sơ hoàn công và chứng chỉ thiết bị trước khi bàn giao trạm cho quản lý lưới, đồng thời lên lịch bảo dưỡng định kỳ và kiểm tra an toàn trung thế tại chỗ.

Cung cấp vật tư, thiết bị chính

Danh mục vật tư thiết bị đã được xác minh cho dự án gồm: máy biến áp (MBA) Thibidi 400 kVA; cáp trung thế CXV/CV tiết diện 25 mm2; cáp hạ thế gồm nhánh dài 511 m (150 mm2) và nhánh 56 m (185 mm2); MCCB tổng Mitsubishi định mức 630 A; tủ bù công suất 160 kVAr. Những mục trên được trích trực tiếp từ dữ liệu dự án đã xác minh; các thiết bị bảo vệ khác chỉ được liệt kê khi có xác nhận trong hồ sơ. ^[0][0]

Kỹ thuật nghiệm thu và tương thích cần tập trung vào việc cung cấp catalogue/spec sheet, chứng nhận kiểu (type test) và biên bản nghiệm thu xuất xưởng (FAT) cho từng thiết bị. Về mặt hiện trường, khi khảo sát tại nhà máy cần đo giá trị dòng ngắn mạch tại điểm đấu nối để xác minh lựa chọn MCCB/MV breaker và tính dung lượng/ cấu hình tụ bù; nếu thiếu dữ liệu ngắn mạch, việc chọn dụng cụ bảo vệ và số bậc tụ bù chỉ có thể đưa ra theo kịch bản/phương án tạm thời.

Dưới đây là bảng tóm tắt các vật tư chính theo hồ sơ xác minh:

Checklist hồ sơ cần nộp trước đóng điện (ở bước nghiệm thu/chạy thử):

• Catalogue / spec sheet của MBA, MCCB, tủ bù, cáp.
• Chứng nhận kiểu (type test) và các biên bản FAT cho MBA và tủ bù nếu có.
• Biên bản kiểm tra, thí nghiệm sau lắp (megger, rà soát nối đất, đo điện trở tiếp xúc).
• Sơ đồ đấu nối as-built và sơ đồ mạch điều khiển tủ bù/MCCB.
• Biên bản kiểm tra tương thích ngắn mạch (short-circuit study) hoặc kết quả đo ngắn mạch tại hiện trường.
• Tài liệu phê duyệt liên quan từ chủ đầu tư / EVN khi có yêu cầu đấu nối trung áp.

Cảnh báo vận hành: không tiến hành đóng điện hệ tụ bù mà chưa xác minh mức hài hòa (harmonics) và cấu hình bậc, vì điều này ảnh hưởng tới tuổi thọ tụ; trong ca bảo trì cần kiểm tra mức dòng dư/phân hài trước mọi thao tác cách ly hoặc thay cầu dao. Trách nhiệm cung cấp vật tư thuộc nhà thầu theo danh sách xác minh; mọi đấu nối trung áp phải tuân thủ quy trình phê duyệt của chủ đầu tư/EVN khi có yêu cầu.

Thi công trụ, thiết bị trung thế, tiếp địa và tủ trạm

Công tác thi công trụ, lắp đặt thiết bị trung thế, thi công hệ tiếp địa và hoàn thiện tủ trạm phải thực hiện theo chuỗi công việc tuần tự, từ đo đạc vị trí, thi công móng, lắp trụ và neo, đến đấu nối thiết bị và đo kiểm nối đất trước nghiệm thu. ^[12][15]

Trên hiện trường, bắt đầu bằng đo đạc vị trí và đóng cọc mốc theo bản vẽ, sau đó thi công móng trụ (kích thước và chiều sâu theo kết quả khảo sát địa chất tại chỗ), thực hiện bệ neo đảm bảo chống lật, chống lún và khoảng chôn phù hợp cho cáp trung tính.

1. Thi công cơ khí trụ: đào móng, đổ bản bệ, lắp bu lông neo, kiểm tra thẳng đứng và siết bu lông theo moment yêu cầu của nhà chế tạo.
2. Lắp trụ và neo: nâng, cố định trụ, kiểm định an toàn nâng và bảo đảm dây neo, kiểm tra tiếp xúc cơ khí khung đỡ.
3. Lắp thiết bị trung thế: bố trí máy cắt, dao cách ly, thanh cái và tụ bù (nếu có) theo chỉ dẫn nhà chế tạo về khoảng cách cách điện và khoảng hở bảo vệ.
4. Hoàn thiện tủ trạm: lắp MSB/MCCB và tủ bù; bố trí thanh cái trung tính, đấu nối bên trong tủ, tiếp địa vỏ tủ và gắn thiết bị bảo vệ phù hợp.
5. Thi công hệ tiếp địa: tạo vòng nối đất (ring) quanh trạm, đóng cọc nối đất dọc theo đường ngoài trạm và nối main earthing bar tới vỏ thiết bị, khung trụ và thanh trung tính máy biến áp.
6. Kiểm tra và nghiệm thu: đo điện trở nối đất toàn hệ, đo điện trở cọc đơn lẻ, đo trở kháng nối đất theo phương pháp fall-of-potential, đo điện trở cách điện (megger) giữa pha và đất và kiểm tra chức năng rơle/bộ bảo vệ trước đóng điện thử.

Trong ca thi công và nghiệm thu cần duy trì các biện pháp an toàn: phong tỏa khu vực, cắt nguồn (lockout/tagout), treo biển cảnh báo, PPE cho công nhân (mũ, găng cách điện, thắt dây an toàn) và có cán bộ an toàn giám sát thao tác trên cao hoặc thao tác điện.

• Kiểm tra hiện trường: siết ốc, độ tiếp xúc bản mã, kiểm tra cách điện giữa pha và đất bằng megger, kiểm tra rơle/bộ bảo vệ theo chức năng.
• Kiểm tra tiếp địa: đo điện trở nối đất hệ thống (Ω), đo điện trở cọc đơn lẻ, fall-of-potential cho vòng nối đất và kiểm tra step & touch khi trạm tiếp giáp khu dân cư.
• Chống sét: bố trí cọc trung hòa và dây thoát sét nối vào hệ nối đất, đảm bảo khoảng cách an toàn giữa dây thoát sét và cáp tín hiệu.

Ghi chép thi công phải đầy đủ trong nhật ký công trình: biên bản thử nghiệm, kết quả đo nối đất, ảnh minh chứng các bước chính và bản vẽ cập nhật as-built; biên bản nghiệm thu an toàn lao động là điều kiện để đóng điện thử.

Cảnh báo vận hành: về mặt hiện trường, kết quả đo nối đất có thể thay đổi theo mùa mưa; cần dùng thiết bị đo đã hiệu chuẩn và đảm bảo khu vực làm việc cách ly trước khi thao tác. Sau nghiệm thu cơ – điện an toàn, tiến hành đóng điện thử và theo dõi chức năng bảo vệ trong giờ đầu vận hành.

Kéo cáp hạ thế khoảng 600m đến các xưởng

Khối lượng cần thi công là 511 m cáp hạ thế 150 mm² và 56 m cáp hạ thế 185 mm²; phương pháp kéo và nghiệm thu phải bao gồm biện pháp bảo vệ cơ học và thử nghiệm điện. ^[14][11]

Về mặt hiện trường, khi khảo sát tại nhà máy cần kiểm tra tuyến kéo thực tế: số điểm kéo, khoảng cách giữa các điểm kéo, số và bán kính uốn, cao độ cống/khay, và khả năng đặt thiết bị kéo. Những thông số này quyết định phương án kéo (kéo tay, ròng rọc, máy kéo chuyên dụng) và vị trí đặt cáp trên khay/ống luồn.

Biện pháp bảo vệ cơ học và lưu trữ cáp phải phù hợp với điều kiện vận hành: sử dụng khay, ống luồn hoặc cáp armoured ở các đoạn có rủi ro cơ học; băng cảnh báo và bảo vệ tại vị trí chôn; cố định cáp tại các điểm chuyển hướng. Trong ca bảo trì hoặc khi nghiệm thu, kiểm tra bề mặt bảo vệ và độ cố định tại các neo là chỉ dấu quan trọng của thi công đạt yêu cầu.

• Kiểm tra trước kéo: kiểm tra thông số cáp, đánh dấu tuyến, kiểm tra vật liệu phụ trợ (lõi kéo, ống luồn, khay, băng cảnh báo).
• Kiểm soát trong kéo: giám sát lực kéo, số vòng quấn trên ròng rọc, tốc độ kéo và ghi nhật ký kéo tại mỗi điểm.
• Thử nghiệm sau lắp đặt (ở bước nghiệm thu / chạy thử): đo điện trở cách điện (Insulation Resistance), kiểm tra liên tục mạch (continuity), kiểm tra pha và đấu nối, kiểm tra cơ học tại đầu cáp và điểm neo.

Bảng tóm tắt khối lượng cáp theo hồ sơ dự án:

Các yếu tố còn cần làm rõ trước khi lập biện pháp thi công bao gồm lực kéo tối đa cho phép theo catalogue cáp, đường kính khay/ống luồn, số và bán kính uốn thực tế, và điều kiện chôn/ngầm nếu có. Nếu thiếu một trong các thông số này, cần khảo sát hiện trường chi tiết trước khi quyết định phương pháp kéo hoặc vật liệu bảo vệ.

Cảnh báo vận hành: không vượt quá lực kéo cho phép của cáp và phải cách ly nguồn điện hoàn toàn trước khi tiến hành đo nghiệm thu. Ghi nhật ký đo và biên bản nghiệm thu tại hiện trường để làm chứng cứ hoàn công và phục vụ chạy thử sau đó.

Lắp đặt MBA 400kVA, đấu nối và kiểm tra kỹ thuật

Nhận và lắp MBA Thibidi 400kVA đã thực hiện ngày 18/06/2021; các bước sau tập trung vào thủ tục nhận hàng, cẩu lắp, đấu nối và kiểm tra an toàn trước nghiệm thu. ^[3][9]

Trước khi cẩu và bốc xếp, trong ca triển khai cần kiểm tra giấy tờ kèm theo (phiếu xuất xưởng, tem/serial), tình trạng vật lý vỏ và dầu/pát và lập biên bản nhận hàng có chữ ký hai bên. Khi khảo sát tại nhà máy, kiểm tra nền đặt MBA, tạo khoảng cách an toàn, kênh thoát dầu sự cố và khả năng thoát nước quanh vị trí đặt.

Đấu nối trung-hạ thế phải tuân thủ sơ đồ đấu nối nhà sản xuất và bản vẽ thi công; tại hiện trường cần cạo sơn vùng tiếp xúc, siết bu-lông theo hồ sơ kỹ thuật, và dùng mỡ dẫn điện nếu bản vẽ hoặc nhà sản xuất yêu cầu.

Các công tác an toàn trước thao tác bao gồm khoá/tagout các nguồn điện liên quan, bố trí biển cảnh báo, cấp phát PPE phù hợp cho nhân công và xác nhận không tồn tại điện áp nguy hiểm trên hệ thống trước khi chạm vào điểm đấu nối. Trong ca bảo trì hoặc lắp đặt, ghi rõ người thực hiện và người chứng kiến trên biên bản thao tác.

• Danh sách thử nghiệm bắt buộc trước nghiệm thu/đóng điện: thử nghiệm suất cách điện (IR) — pha–pha và pha–đất, đo điện trở nối đất, đo R0/điện trở tiếp địa trung tính khi sơ đồ đất yêu cầu, thử tỉ số và cực tính (ratio & polarity), đo điện trở cách điện, và kiểm tra rơ le bảo vệ sơ bộ.
• Ghi chép thử nghiệm: mọi biên bản thử nghiệm phải nêu rõ phương tiện đo (hãng, model, serial), điều kiện thời tiết, người thực hiện và người chứng kiến theo mẫu quy định.

Nếu khi thử nghiệm phát hiện giá trị vượt ngưỡng thiết kế (ví dụ điện trở tiếp địa cao hơn yêu cầu), trong ca nghiệm thu cần thực hiện biện pháp khắc phục như gia cố tiếp địa, bổ sung cọc hoặc nối đất bổ trợ, sau đó làm retest trước khi đóng điện. Ở bước nghiệm thu / chạy thử cần lưu ý ghi nhận mọi hành động khắc phục vào biên bản để đối chiếu trong bảo trì sau này.

Với trạm công nghiệp, cần phối hợp với đơn vị phân phối/EVN địa phương khi đóng điện nghiệm thu để đảm bảo an toàn lưới và tuân thủ thủ tục nghiệm thu/đấu nối. Sau nghiệm thu, hồ sơ đóng điện bao gồm sổ nhật ký kiểm tra, biên bản nghiệm thu lắp đặt, biên bản thử nghiệm và sơ đồ đấu nối cập nhật để lưu trữ và phục vụ bảo trì.

Cảnh báo vận hành thực tế: trước mọi thao tác đấu nối phải thực hiện khoá/tagout và xác nhận bằng phép đo; nếu phát hiện tiếp địa không đạt, không được đóng điện cho đến khi khắc phục và đo lại. Quyết định đóng điện phải có biên bản nghiệm thu đầy đủ và xác nhận phối hợp với đơn vị phân phối.

Kết nối tiếp theo: thu thập đầy đủ hồ sơ nghiệm thu và lên kế hoạch vận hành ban đầu, bao gồm lịch kiểm tra sau đóng điện và các chỉ tiêu cần theo dõi trong những ca vận hành đầu tiên.

Nghiệm thu, đóng điện 26/06/2021, bàn giao và kết quả

Mốc đóng điện được xác nhận là 26/06/2021 lúc 15:00 theo dữ liệu dự án lịch sử; tổng thời gian dự án được ghi là 30 ngày, thi công thực tế 4 ngày. Về mặt hiện trường, các biên bản nghiệm thu, biên bản đóng điện và biên bản bàn giao là bằng chứng bắt buộc phải lưu trong hồ sơ vận hành. ^[0][0]

Trước khi đóng điện cần thực hiện kiểm tra toàn diện theo quy trình nghiệm thu; trong ca bảo trì hoặc khi khảo sát tại nhà máy các hạng mục tối thiểu gồm:

• Kiểm tra cơ khí: siết bulông, cố định khung, xác nhận không có vật lạ trong tủ và khoảng cách thông gió.
• Kiểm tra mối nối cáp và thông mạch, đo điện trở vòng dây, đo điện trở tiếp địa và kiểm tra cách điện (megger) cho các thanh cái và cáp.
• Kiểm tra rơ le bảo vệ, hệ thống giám sát, và xác nhận cấu hình logic bảo vệ phù hợp với sơ đồ nhị thứ.
• Xác nhận giấy phép/giấy phép thi công, nghiệm thu an toàn lao động và phép đấu nối từ đơn vị điện lực.

Thí nghiệm đóng điện (no-load energisation) phải tiến hành theo quy trình: kiểm tra thứ tự pha, đóng không tải và đo điện áp từng pha ngay sau đóng điện. Sau đóng điện ban đầu cần ghi nhật ký vận hành đầu tiên, bao gồm đo dòng không tải, điện áp pha, trạng thái công tắc, và kiểm tra báo lỗi rơ le; trong ca vận hành cần ghi đầy đủ kết quả đo vào biên bản đóng điện.

Hồ sơ bàn giao cho chủ đầu tư phải bao gồm ít nhất các mục sau và được lưu trữ một bản cứng và một bản điện tử (PDF): sổ nhật trình, biên bản nghiệm thu, biên bản đóng điện, sơ đồ nhị thứ, danh sách thiết bị và chứng chỉ kiểm định, thông số vận hành, hướng dẫn bảo trì, bản vẽ hoàn công và sổ bảo hành thiết bị. Ký xác nhận nghiệm thu cần có đại diện chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn và bên điện lực.

Nếu có tụ bù / tủ bù, trong biên bản phải ghi rõ trạng thái tắt/mở, vị trí trong sơ đồ nhị thứ và cài đặt ngưỡng hoạt động (cosφ). Các rủi ro sau đóng điện cần lưu ý gồm mất cân bằng pha, quá dòng, lỗi ghép tụ bù và rơ le nhạy cảm; trong ca vận hành cần có phương án tách tải và quy trình thao tác khẩn cấp để xử lý sự cố ngay tại hiện trường.

Lưu hồ sơ nghiệm thu và báo cáo kết quả nghiệm thu đóng điện vào hệ thống lưu trữ dự án, đồng thời lập lịch bảo trì định kỳ và kế hoạch kiểm tra sau nghiệm thu theo danh mục thiết bị đã bàn giao.